Energiepolder

Een pilotproject

Hoekse Waard

Illustratie Golvende lijnen

In dit pilotproject worden de mogelijkheden onderzocht om binnen een vooraf geselecteerd projectgebied te komen tot een lokaal, gezamenlijk en toekomstbestendig energiesysteem. Daarbij worden ook de koppelkansen met het (toekomstig) verbruik en de opwek van elektriciteit van niet-agrarische ondernemers op de omliggende bedrijventerreinen in Numansdorp en Klaaswaal en in het poldergebied onderzocht. Door de verschillende energieprofielen van bedrijven te combineren, ontstaat er meer potentie voor slimme combinaties van opwek, verbruik en flexibiliteit. 

Wat is de kracht van de regio in dit project?

Het pilotproject Energiepolder is afgerond en de verkenning laat een grote interesse zien bij zowel agrarische en niet-agrarische ondernemers om samen te werken en elkaar te helpen om de gevolgen van netcongestie het hoofd te bieden. Dit heeft ertoe geleid dat op 26 september 2025 officieel de ‘Coöperatieve Vereniging Energiepolder Hoeksche Waard U.A.’ is opgericht en de eerste ondernemers daadwerkelijk stappen kunnen gaan zetten om de Smart Energy Hub vorm te geven. In het bestuur van de energiecoöperatie hebben zowel agrarische als niet-agrarische ondernemers zitting, als ook een bestuurslid van LTO Noord, afdeling De Hoeksche Waard.

De energiecoöperatie richt zich in eerste instantie op ondernemers binnen het projectgebied, die hebben deelgenomen aan het onderzoek en interesse hebben getoond in het delen van energie. Bij voldoende draagvlak en verwachte meerwaarde is het voornemen van de coöperatie om de coöperatie stapsgewijs op te schalen met andere (agrarische) ondernemers in het projectgebied. Hiermee ontstaat een breder collectief dat gezamenlijk werkt aan het optimaliseren van netcapaciteit, het versterken van lokale energievoorziening en het realiseren van duurzame ambities. Samenwerking met andere toekomstige energiecoöperaties is hierbij ook mogelijk.

Welke impact heeft het project?

Het belang en de noodzaak om als ondernemers samen te werken is gedurende het project verder toegenomen door de afgekondigde netcongestie door Stedin op niet alleen (extra) teruglevering van elektriciteit door grootverbruikers (1 februari 2024), maar ook op nieuwe aanvragen voor (extra) afname van elektriciteit door grootverbruikers (5 december 2024).

De nauwe samenwerking tussen LTO Noord, LTO Noord afdeling De Hoeksche Waard en gemeente Hoeksche Waard en ook met de kennispartners Stichting Energieke Regio Hoeksche Waard en Wageningen University & Research (WUR) zorgden voor een gezamenlijk eigenaarschap en de wil om het project tot een succes te maken. Daarnaast betrokken we Stedin actief als netbeheerder.

Ook de actieve rol van de deelnemende ondernemers binnen het project, gecombineerd met het intensieve proces dat we gedurende een jaar met hen hebben doorlopen, heeft ertoe geleid dat zij zich het project steeds meer eigen zijn gaan maken. Deze betrokkenheid heeft bijgedragen aan draagvlak, eigenaarschap en een gedeeld gevoel van verantwoordelijkheid voor de uitkomsten.

Het pilotproject Energiepolder is een voorbeeld van een aanpak die ook in andere gebieden kan worden toegepast, waarbij maatwerk van belang is om aan te sluiten bij de specifieke kenmerken en behoeften van het gebied. De aanpak en geleerde lessen vormen een leidraad voor het ontwikkelen van nieuwe Smart Energy Hubs. Een leidraad die al wordt toegepast op bedrijventerreinen in de Hoeksche Waard waar ondernemers samen met de gemeente de mogelijkheden verkennen voor het ontwikkelen van een Smart Energy Hub. Gezien de verdere ontwikkelingen rondom netcongestie is de verwachting dat meer bedrijventerreinen volgen.

Het project kan ook een voorbeeld zijn in de regio voor andere gemeenten, (agrarische) ondernemers of andere doelgroepen van hoe de gevolgen van netcongestie kunnen worden verminderd en groei en verduurzaming mogelijk blijven en dat samenwerking op het gebied van energie ook financiële voordelen biedt.

Initiatiefnemers

LTO Noord, LTO Noord afdeling De Hoeksche Waard, en gemeente Hoeksche Waard samen met agrarische ondernemers

Status afgerond

Leerpunten

Vertrouwde netwerken
Voor de benadering van potentiële deelnemers, het verkrijgen van de gewenste data en medewerking is een persoonlijke benadering via vertrouwde netwerken cruciaal. De nauwe samenwerking tussen LTO Noord, LTO Noord afdeling De Hoeksche Waard, gemeente Hoeksche Waard en Stichting Energieke Regio heeft zeker geholpen om tot een mooi aantal van 28 bedrijven te komen die meewerkten aan het pilotproject.

Interactie / participatie
Door ondernemers ook actief tijdens de bijeenkomsten mee te laten doen en denken, de dialoog met elkaar aan te gaan, werd het echt een gezamenlijk project. Ook zorgde het project door de integrale aanpak voor meer verbinding tussen de verschillende doelgroepen (agrariërs, ondernemers buitengebied en ondernemers bedrijventerreinen) en heeft dit de kans op samenwerking tussen deze doelgroepen vergroot.