Kazemat Bastion IX
Beleef de oorsprong van de “Eersteling der Vrijheid” in de kazemat.
Dijkstraat, Brielle
Programma: Landschap en toerisme
Bastion IX is de historische plek in Brielle waar de Geuzen op 1 april 1572 de Noordpoort ramden en Brielle bevrijdden van de Spanjaarden. Deze gebeurtenis staat bekend als de “Eersteling der Vrijheid”. De gemeente vond dat dit belangrijke moment onvoldoende zichtbaar en beleefbaar was op het bastion. Daarom is de kazemat opnieuw ingericht als plek waar bezoekers het verhaal van 1572 kunnen ervaren. De kazemat maakt onderdeel uit van de Erfgoedlijn, de Geuzen- en Martelarenroute en het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog. In de kazemat staat een maquette van de situatie rond de inname van Brielle. Bezoekers beleven het verhaal via een vertelling vanuit zes verschillende standpunten. Zo ontstaat een genuanceerd beeld van de gebeurtenissen in 1572.
Het project is afgerond. Er is gerealiseerd:
- Een ingerichte kazemat met een duidelijke historische verhaallijn.
- Een grote maquette van Brielle en de omgeving ten tijde van 1572.
- Een audiovertelling vanuit zes standpunten/perspectieven.
- Een eigentijdse presentatie die aansluit bij het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog, de Noordpoort en de Geuzen- en Martelarenroute.
- Sterk en uniek militair erfgoed in een historische vestingstad.
- Combinatie van cultuurhistorie, educatie en toerisme.
- Goede samenwerking tussen gemeente, vrijwilligers, erfgoedpartners en regionale partners in de Regio Deal Zuid-Hollandse Delta.
- Versterking van het toeristisch profiel van Brielle en de Zuid-Hollandse Delta als cultuurhistorische regio.
De belangrijkste effecten zijn:
- Meer bezoekers aan Brielle en de vestingwerken door aantrekkelijker aanbod.
- Grotere bekendheid en zichtbaarheid van de geschiedenis van 1 april 1572.
- Versterking van de beleving van de binnenstad- en havenvisie.
- Bijdrage aan de doelstelling van de programmalijn Landschap en Toerisme: verbetering van de toeristische kwaliteit en het vestigingsklimaat.
Waar mogelijk kunnen concrete resultaten worden gemeten, zoals:
- Aantal bezoekers aan Bastion IX en de kazemat (telling via museum/route).
- Aantal vermeldingen in (regionale) media en documentaires.
- Toename van bezoekers aan Brielle binnen de Erfgoedlijn en de Geuzenroute.
- Gemeente Brielle (nu gemeente Voorne aan Zee) – initiatief en opdrachtgever.
- Regio Deal Zuid-Hollandse Delta – (mede)financiering binnen programmalijn Landschap en Toerisme.
- Ontwerpbureau Kinkorn – ontwerp van de inrichting.
- Firma Kloosterboer – realisatie van de inrichting.
- Werkgroep Kanonnen en Affuiten – inhoudelijke en praktische bijdrage.
- Werkgroep Bastions Ontsloten – inhoudelijke en praktische bijdrage.
- Streekarchief en museum – historische inhoud en afstemming.
Status afgerond
De herinrichting van de kazemat is afgerond. Bastion IX is op 31 mei 2022 geopend en wordt sindsdien actief gebruikt als onderdeel van:
- het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog,
- de Noordpoort,
- de Geuzen- en Martelarenroute,
- de Erfgoedlijn Historisch Haringvliet.
De kazemat fungeert als belevingsplek in de openbare ruimte waar geschiedenis, educatie en toerisme samenkomen. Bastion IX wordt genoemd in de voortgangsrapportage Regio Deal als afgerond project binnen de programmalijn Landschap en Toerisme.
- Interactieve objecten in de buitenruimte zijn kwetsbaar en vragen om goed onderhoud en snelle reparatie.
- De betrokkenheid van vrijwilligers en lokale werkgroepen levert veel meerwaarde op, maar vraagt goede afstemming en ondersteuning.
- Koppeling met andere projecten (Erfgoedlijn, routes, museum, Regio Deal) vergroot de impact en het bereik.