De Landelijke Zorgzame Buurt (DLZB) is een vernieuwend regionaal woon(zorg)concept voor woonkernen in de Zuid-Hollandse Delta. Het project richt zich op het ontwikkelen van een locatieonafhankelijk concept voor buurten waarin zelfredzaamheid door samenredzaamheid ontstaat. Via ontwerpend onderzoek en een participatietraject wordt input opgehaald bij ‘streekholders’ als ondernemers, maatschappelijke organisaties, gemeenten, onderwijsinstellingen en bewoners. De vier initiatiefnemers bundelen deze in de Nota Samenredzaamheid DLZB. Deze kunnen gemeenten, woningbouwverenigingen, zorgorganisaties en projectontwikkelaars als basis hanteren bij opzet, ontwerp en ontwikkeling van nieuwe buurten of aanpassing van bestaande buurten.
Door demografische ontwikkelingen zullen in de komende decennia mÃnder professionele zorgverleners beschikbaar zijn voor méér mensen met een zorgvraag. De overheid verwacht daarom steeds meer zelfredzaamheid en mantelzorg vanuit hun omgeving. Voor kwetsbare groepen zoals ouderen, mensen met psychische klachten of een beperking, is die zelfredzaamheid niet vanzelfsprekend en familie of vrienden zijn niet altijd beschikbaar. De kracht moet dan uit de directe omgeving komen.
Moderne wijken, ontworpen op basis van inkomen en kwantiteit, stimuleren dit echter nauwelijks. Onze huidige woningbouw is te individualistisch ingericht. Essentiële componenten voor ontmoeting en verbondenheid – basisbehoeften voor welzijn – ontbreken vaak. Dat komt doordat bij veel oplossingen de menselijke aard en maat en de ruimtelijke component van de woonomgeving worden vergeten. Ook richten veel oplossingen zich vooral op de stedelijke omgeving.
Om dit te doorbreken hebben Anna Architectuur (Saskia Moerenhout), Braber Duurzaam Advies (Stella Braber-Swart), OWN Support (Désirée van Loon-Stolk), en Zeelenberg Architectuur (Renée Bron-Slis), vier regionale ondernemers in de Zuid-Hollandse Delta, gezamenlijk de handschoen opgepakt om een locatie-onafhankelijk concept voor een zorgzame buurt in het landelijk gebied te ontwikkelen, De Landelijke Zorgzame Buurt (DLZB).
Binnen DLZB ontwikkelen de initiatiefnemers een concept waardoor de inwoners op sociaal, fysiek en mentaal vlak zelfredzaamheid door samenredzaamheid kunnen realiseren, ondersteund door de ruimtelijke én zorgcomponent van de zorgzame buurt. Via een ‘reizende tentoonstelling’ wordt bij bewoners van alle vier de gemeenten in de regio bewustzijn gecreëerd over toekomstbestendig samenleven en input opgehaald. Op basis van de input en ervaring van de bewoners en organisaties, onze ‘streekholders’, wordt de eerste versie van DLZB getoetst, aangevuld en verbeterd. en, bij voorkeur, voor verschillende opties voor dezelfde problemen passend bij de lokale eigenheid en behoeftes. Klimaatadaptatie en landschapsinclusiviteit spelen daarbij een belangrijke rol.
Het onderscheidende element en daarmee de kracht van dit project ligt in de focus op inrichting en ontwerp van de fysieke omgeving in combinatie met de samenwerking tussen verschillende disciplines en organisaties in de regio op het gebied van gezondheidszorg, leefstijl en sociale omgeving.
De regio beschikt over sterke netwerken en betrokken partners die hun kennis en ervaring bundelen. Ondernemers, gemeenten, woningcorporaties, zorginstellingen, onderwijs en inwoners werken samen aan de formulering van fysieke en sociale elementen op zorgzaam en duurzaam samenleven.
Door lokale inzichten en regionale samenwerking te combineren ontstaat een concept dat aansluit bij de behoeften van inwoners in landelijke woonkernen.
De Landelijke Zorgzame Buurt is een buurt waar zelfredzaamheid door samenredzaamheid vanzelfsprekend is met de fysieke omgeving als belangrijke dragende factor.
DLZB draagt zo bij aan leefbare, inclusieve en toekomstbestendige buurten. Het project stimuleert ontmoeting, sociale cohesie en samenredzaamheid en helpt inwoners om langer zelfstandig en verbonden te leven.
Het concept richt zich op:
• Het versterken van mentale en fysieke gezondheid;
• Het vergroten van sociale samenhang;
• Het ondersteunen van kwetsbare groepen;
• Het creëren van veilige en klimaatadaptieve woonomgevingen;
• Het bevorderen van leefbaarheid in dorpen en buurten.
Daarnaast levert het project een bijdrage aan regionale samenwerking en kennisdeling. De ontwikkelde aanpak en inzichten kunnen ook in de toekomst worden toegepast binnen andere woonkernen in de regio.
Initiatiefnemers:
- ANNA architectuur
- Braber Duurzaam Advies
- OWN Support
- Zeelenberg Architectuur
Projectpartners:
- Woningcorporatie Oost West Wonen
- Zorgaanbieder CuraMare
- CSG Prins Maurits
- Gemeente Goeree-Overflakkee
- Van Loon Ontzorgt
- Huisartspraktijk Kassar
- Stichting Kairos
Ondersteunend advies:
- Van Ommerenpark Service Residenties
- Straal!
Status in voorbereiding
Na een uitgebreide oriëntatiefase die startte op 1 mei 2025, bevindt het project zich nu in de uitvoerende fase. De Startbijeenkomst RegioDeal – Next Step op 11 februari 2026 markeerde dat moment.
De uitvoerende fase bestaat uit vijf opeenvolgende deelfases: onderzoeksfase, eerste ontwerpfase, participatiefase, tweede ontwerpfase en afrondende fase.
DLZB bevindt zich nu in de onderzoeksfase, die voor een groot deel bestaat uit deskresearch en ontwerpend onderzoek.
Het project laat zien dat maatschappelijke vraagstukken rondom wonen, zorg en leefbaarheid om een integrale aanpak vragen. Tegelijkertijd vraagt samenwerking tussen verschillende organisaties en disciplines om blijvende betrokkenheid, heldere communicatie en ruimte voor nieuwe manieren van denken en samenwerken.